Rozpoznaj szkodnika

Osa pospolita (Vespa germanica)

Osa ma aparat gębowy typu gryzacego, zaopatrzony w silne żuwaczki. Krótkie czułki sa mocnej budowy. Po bokach głowy znajduja się duże oczy o złozonej budowie. Dwie pary skrzydeł sa cienkie i przezroczyste. Pierwsza para jest znacznie większa od drugiej. Trzy pary nóg są koloru żółtego. Mocny odwłok ma charakterystyczny rysunek. Na końcu odwłoka znajduje się żądło z gruczołem jadowym. Na końcach stóp znajdują się pazurki umożliwiające chodzenie po chropowatych powierzchniach. Całe ciało owada ma ostrzegawcze, żółto-czarne ubarwienie. Gniazdo osy może mieć postać od jednego do kilku plastrów. Każdy z nich zbudowany jest z jednej warstwy sześciokątnych komórek. Do gniazd prowadzi tylko jedno wejście. Pierwszy plaster buduje królowa, a resztę robotnice. Dorosłe osy żywią się sokiem z owoców i nektarem z kwiatów. Pokarmem larw jest papka mięsna.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Szerszeń (Vespa crabro)

Pospolity na terenie całej Polski, zwłaszcza w pobliżu terenów zamieszkiwanych przez ludzi. Żywi się owadami, owocami oraz sokami niektórych drzew. Jego użądlenie może być niebezpieczne dla osób uczulonych na jad owadów błonkoskrzydłowych. Jad szerszeni europejskich jest porównywalny z jadem pszczół i os, zawiera jednak nieznacznie większą dawkę toksyn. Szerszenie nie są groźniejsze od mniejszych os, a doniesienia o kilku użądleniach zabijających dorosłych ludzi sa zazwyczaj nieprawdziwe (jeżeli nie wystepuje reakcja alergiczna). Użądlenie szerszenia jest boleśniejsze od użądleń pszczół czy os z powodu większego i głębiej penetrującego żądła oraz około 5% zawartości acetylocholiny w jadzie, powodującej silne pieczenie rań.

Pluskwa domowa (Cimex lectularius)

Jest najbardziej dokuczliwym pasożytem człowieka. Pluskwy żyją w otoczeniu ludzi – najczęściej w sypialniach. Każdy dom może być zasiedlony przez pluskwy, a porażenie na ogół zwiazane jest z niskm poziomem higieny. Dorosłe osobniki długości 5 mm, koloru czerwono-brązowego, po najedzeniu stają się purpurowe. Czułki dobrze rozwinięte, cztero członowe. Oczy wyraźne, czarne, pojedyncze. Stopy z pazurkami mogą się wspinać po chropowatych powierzchniach (np. po ścianach). Podstawowym gospodarzem jest człowiek, jednak może pasożytować także na stałocieplnych zwierzętach. Znajdowana w siedliskach człowieka na całym świecie. Dorosłe pluskwy jak i nimfy podobnie żyją przez większość czasu kryją się w szczelinach, a wychodzą nocą. Zwykle zaraz po zmroku żerują wysysając krew swoich żywicieli. Ich kryjówki są w pobliżu śpiących gospodarzy: w ramach łóżek i w materacach, w meblach, za boazerią, pod tapetami, wszędzie gdzie jest ciemno w czasie dnia.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Karaczan Prusak (Blatella germanica)

Samiec prusaka jest brunatno- żółty z jaśniejszymi nogami i czułkami. Samica natomiast jest nieco ciemniejsza. Na głowie Prusaka znajdują się długie, cienkie czułki. Są one w ciągłym ruchu, gdyż są ważnymi narządami zmysłowymi. Odnóża ich są długie i mają charakterystyczne kolce na goleniach. Stopa zbudowana jest z 4 członów, który kazdy ma przylgi, a ostatni ma dodatkową poduszeczkę i pazurki. Dzięki tak zbudowanym stopmom, Prusak może łatwo poruszać się po gładkich i pionowych powierzchniach. Karaczan Prusak ma dobrze wykształcone skrzydła, ale nie fruwa. Używa skrzydeł do lotu szybowcowego” lub jako “spadochronu” przy spadaniu z większej wysokości. Jest owadem występującym gromadnie, najczęściej w lokalach z centralnym ogrzewaniem. Prusaki potrzebują do swojego rozwoju schronienia przed światłem, wody (bez niej nie przezyją dłużej niż 12 dni posiadając pokarm), pożywienie (prawie wszystko, a w szczególności tłuszcz, produkty mączne i zbożowe), spokoju (uciekają przed hałasem, zmianą temperatury, ruchami powietrza) i ciepła ( występują w okolicach kuchenek, urzadzeń elektrycznych, grzejnikach).

Karaluch wschodni ( Blatella orientalis)

Żyje w kuchniach, magazynach, wyjadając produkty żywnościowe. Długość do 3 cm. Ubarwienie czerwone do czarno-brazowego. Dobrze rozwinieta druga para skrzydeł. Skrócone pokrywy samców nie zakrywają odwłoka, u samic krótsze. Długie czułki. Samica składa 14-16 jaj w kokonie, ich rozwój w temperaturze pokojowej trwa około 279 dni. Wszystkożerne- są jedynymi z niewielu zwierząt zdolnych do strawienia keratyny- białka włosa (tak samo jak mole włosienniczki posiadają keratynazę – dzięki której możliwe jest trawienie keratyny). Najchętniej gromadzą się w szparach w szczelinach oraz miejscach wilgotnych. Moga przenosić choroby. Wykazują cechy stadne. Rozpoznają się wzajemnie dzięki specyficznemu wydzielanemu zapachowi. Podążają chaotycznie w miejsca gdzie są już inne osobniki. Niektóre gatunki prowadzą nocny tryb życia.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Przybyszka amerykańska (Periplaneta americana)

Jest to największy z domowych karaczanów. Osiaga on 35 mm długości, a samce bywają jeszcze większe. Ubarwiony czerwono-brunatno, przedplecze ma rdzawe z dwoma ciemnymi plamami. Pokrywy i skrzydła lotne sa dobrze rozwinięte u obu płci. Długość czułków przewyższa długość całego ciała. Występuje licznie w rejonach tropikalnych i subtropikalnych, skąd została zawleczona do pozostałych części świata, jest owadem ciepłolubnym. Czasami pojawie się w większych miastach Europy Środkowej, przede wszystkim w szklarniach i magazynach itp. Samica składa jaja w spłaszczony kokonie długości 9 do 11 mm, który zagrzebuje w glebie lub ukrywa w innym schronieniu.

Pchła (Siphonaptera)

Pchła jest beskrzydłym owadem, żywiącym się krwią wyssaną po ugryzieniu zwierzęcia. Najbardziej pospolitymi gatunkami są pchły występujące u psów i kotów (Ctenocephalides canis i Ctenocephalides felis). Dorosła pchła bytuje na Twoim psie lub kocie – przez cały czas, praktycznie go nie opuszcając. W ciągu doby pochłania 20 razy więcej krwi niż sama waży. Istnieje również gatunek pchły ludzkej (Pulex Irritans). Pchła ludzka żywi się krwią, którą pobiera bezposrednio z podskórnych naczyń krwionośnych. Ssie krótko, kilkakrotnie w ciągu dnia. Dla większości ludzi ukłucie przez pchłę jest niegroźne, jednak u bardziej wrażliwych osób mogą pojawić się zmiany skórne,a miejsce ukłucia może być zaczerwienione, opuchnięte,a a nawet może pojawić się wysypka.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Rybik cukrowy (Lepisma saccharina)

Jest to dość często spotykany szkodnik. Występuje zarówno w mieszkaniach jak i zakładach produkcyjnych. Można go spotkać na swej drodze głównie nocą, w wilgotnych pomieszczeniach. W mieszkaniach występuje głównie w łazience. Ze względu na swa budowę, bardzo łatwo chowa się we wszelkich zakamarkach, szczelinach i pęknięciach.Lubi ciepłe i zacienione miejsca. Jest koloru szaro – srebrzystego, a długość dorosłego osobnika to około 10 mm. Ich pokarmem jest celuloz, glukoza i polisacharydy. Może to być papier, resztki ze stołu, kleje, tapety, wełna, skóra itp.

Mklik mączny (Ephestia kuehniella)

Przednie skrzydła szare z niebieskawym odcieniem, w ich części nasadowej i wierzchołkowej występują poprzeczne, czarne, zygzakowate linie. Tylne skrzydła są szerokie, jasnoszare, z ciemniejszymi żyłkami i obwódką zewnętrzną. Skrzydła w czasie spoczynku złożone dachówkowato wzdłuż tułowia. Szkodnik poraża rozdrobnione produkty pochodzenia zbożowego (mąka, płatki, kasza), a także orzechy, suszone warzywa, suszone owoce, kakao. Wystepuje w strefie klimatu umiarkowanego, w Polsce bardzo groźny szkodnik, występujący pospolicie w magazynach, sklepach, młynach i piekarniach. Może wyrządzić poważne szkody.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Mól włosienniczek, Ubraniowy (Tineola bisselliella)

Mól jest dokuczliwym szkodnikiem występującymi w mieszkaniach, na strychach, w sklepach i magazynach z odzieżą. Dorosły mól nie pobiera pokarmu. W okresie życia korzysta z zapasów zgromadzonych przez larwy. Larwy (gąsienice) móla są szkodliwe. Uszkadzają i niszczą przechowywaną odzież, powodując znaczne straty materialne. Mól jest drobnym motylem. Lata słabo i niechętnie. Unika światła, dlatego przebywa w ciemnych i zacisznych miejscach. Występując w mieszkaniach zniszczyć może wełniane dywany, obicia tapicerowanych mebli oraz odzież, szczególnie tą, która jest przechowywana w zacisznych miejscach przez dłuższy czas.

Omacnica spichrzanka (Plodia interpunctella)

Motyl o rozpiętości skrzydeł 14-8 mm, nasadowa część skrzydeł jest żółtawa, pozostała ciemnoczerwona lub ceglasta z szaroniebieskimi poprzecznymi paskami. Tylne skrzydła są szaroniebieskie, przeświecające z szarą strzępiną. Jaja są białe kształtu cytrynowego o wymiarach 0,6 x 0,4mm. Gąsienice zaraz po wyjściu z jaj są białe, w miarę rozwoju przybierają barwę czerwoną, zielonkawą, pomarańczową, co w głównej mierze zależy od pokarmu. W naszych warunkach wystepują dwa pokolenia w roku, letnie rozwijają się w ciągu 90 dni, zimujące ponad 220 dni.Wszystkie stadia sa odporne na działanie niskiej temperatury i w -200C populacja może przeżyć 90 dni. Szkodnik występuje w magazynach, sklepach i w mieszkaniach na produktach zbozowych, orzechach, suszonych owocach, ziołach, paszach, wyrobach cukierniczych. Od kilku lat spotykana coraz częściej.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Skorek pospolity (Forficula auricularia)

W wyobraźni ludzi skorki jawią się jako straszne, czyhające na nas” szczypawice”, gotowe wcisnąć się nam do butów czy pod kurtkę. Ogromne szczypce nadają im groźny wygląd, a wilgotne i ciemne domostwa specjalnie nie budzą sympatii. Lecz zamiast polować na ludzi, są ogromnym sprzymierzeńcem sadowników, zjadając mszyce i gąsienice. I choć nie tworza społeczeństw, to jednak troskliwie opiekuja się potomstwem. Wybierają miejsca cieniste i wilgotne. Szczególnie upodobały sobie miejscówki pod korą drzew i kamieniami.

Wołek zbożowy (Sitophilus granarius)

Owad z rzędu chrząszczy. Długość do 5 mm. Barwa czarna, przedplecze i pokrywy skrzydłowe punktowane. Wołek zbozowy jest pozbawiony skrzydeł błoniastych. Jest to gatunek synantropijny, żerujący na ziarnie zmagazynowanego zboża. Larwy rozwijają się w ziarnie zyta, pszenicy, owsa, jęczmienia, ryżu, kukurydzy. W przypadku braku ziarna larwy mogą się rozwijać w produktach mącznych takich jak makaron czy suszony chleb. Larwa żeruje około 40 dni a potem przepoczwarza się. Postać dorosła żeruje w ziarnie kilka dni po czym opuszcza je przez wygryziony otwór. Uszkodzone przez wołka ziarno traci około 15% masy i nienadaje się do celów spożywczych. W ziarnach zboża uszkodzon

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Kapturnik zbożowiec (Rhyzopertha dominica)

Chrząszcz długości 2,5-3,0 mm o brunatnoczerwonym ubarwieniu. Czułki 10-członowe, trzy ostatnie trójkątne człony tworzą buławkę. Głowa okragła ukryta od kapturkowatym przedpleczem, które jest zaokraglone od przodu i ma ziarnista fakturę. Samice składają jaja pojedynczo, ale także po kilka (2-5), bezposrednio na produkty, którymi odżywiają się chrząszcze (w magazynach zbożowych preferują ziarno pszenicy), przy czym optimum wilgotnosciowe wyosi około 75%, a temperatura powietrza 260C. Larwy wylegają się po 8-15 dniach, a okres larwalny i poczwarkowy trwa wówczas od 68 do 88 dni. W lecie moga rozwijać się poza magazynami. Poza pszenicą mogą żerować także na ziarnach ryżu, gryki, kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa oraz wytworzonch z nich produktach. Żer notowano także na nasionach fasoli, dyni i orzeszków ziemnych.

Trojszyk ulec (Triboliu confusum)

Owad z rzędu chrząszczy. Długość około 4 mm. W Europie Środkowej występuje wyłącznie w magazynach zboża. Samice trojszyka składają jaja w ziarnach zboża uszkodzonych przez inne owady takie jak wołek zbożowy. Jedna samica składa do 450 jaj, w ciągu roku może dać 4-6 pokoleń.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Trojszyk gryzący (Tribolium castaneum)

Długość 2,3-3,5 mm, brązowo czerwony. samica składa 450 jaj, rozwój jednego pokolenia trwa 20 dni. Osobniki dorosłe żyją do półtora roku.

Rozkruszek

Bardzo drobne chrząszcze o długości zaledwie 1,8-3 mm. Pokrywy pomarańczowobrunatne lub jasnobrunatne, głowa i przedplecze ciemniejsze, czasem prawie czarne. Wierzch ciała pokryty z rzadka żółtymi włoskami. U samców buławka czułków pięcioczłonowa.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Gryzki- (Psocoptera)

Owady z rzędu owadów uskrzydlonych, zamieszkujących kraje strefy tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej całej kuli ziemskiej. Osiągają przeważnie kilka mm, a najwięsze do 2 cm długości ciała. Mają dużą zokrągloną głowę z dobrze rozwiniętymi oczami i 3 przyoczkami, długie czułki, często przekraczające długość ciała, narzady gębowe gryzące.Skrzydła przezroczyste bądź w plamy, przednia para dłuższa od tylnej, u wielu gatunków skrzydła są cześciowo bądź prawie całkowicie zredukowane. Żywią się szczątkami organicznymi, porostami, glonami, grzybami. Zamieszkują różne środowiska- liczne gatunki żyją w zabudowaniach ludzkich osiedli, gdzie mogą wyrządzić szkody m.in. w magazynach, gospodarstwach domowych, zbiorach muzealnych.

Mucha domowa (Musca domestica)

Pospolita mucha domowa jest owadem występującym na całym świecie. Mucha żyje około 4 tygodni, jednak w budynkach mieszkalnych może przezimować w stanie anabiozy. Jesienią muchy są dziesiątkowane przez grzybice. Dorosłe owady żywią się substancjami płynnymi, pokarmy twarde pobierają po rozpuszczeniu śliną (wstępnym strawieniu).Owad ten tworzy olbrzymie zagrożenie epidemiologiczne: badania dowiodły, że na powierzchni swego drobnego ciała mucha może przenieść miliony mikroorganizmów,które wywołują groźne choroby takie jak dur brzuszny, paratyfus, cholera, gruźlica, czerwonka, sallmonelloze.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Mrówka faraona (Monomorium pharaonis)

Bardzo drobna, wysmukła mrówka- robotnica o długości ciała 1,9-2,5 mm. Odżywia się produktami pochodzenia zwierzęcego (mięso, tłuszcze, martwe owady, żywe drobne larwy) i roslinnego (pieczywo i słodycze). Preferują piekarnie, młyny, pralnie, przetwórnie spożywcze, ogrzewane magazyny, sanatoria, szpitale, restauracje, hotele, szkoły, obiekty imprezowe itp. W najcieplejszych miesiącach mogą penetrować tereny sąsiadujące z budynkami, a na wysypiskach śmieci mogą przetrwać również zimę. Żyją w koloniach. W budynkach opanowanych przez mrówki najbardziej atrakcyjny pokarm (surowe mięso) sprowadza je w ciągu 15 min z najblizszych gniazd, natomiast z innych pomieszczeń na tym samym poziomie w ciągu kilku godzin.

Szczur wędrowny (Rattus norvegicus)

Gryzoń z rodziny myszowatych. Długość osobnika dorosłego może osiagać rozmiary 52 cm ( z ogonem). Wyróżnić można jego zgrupowanie zasiedlające doliny rzek, wilgotne starorzecza i zlewiska oraz populacje przechodzące na okres wegetacyjny z domostw na pola uprawne i brzegi rzek. W budynkach mieszkalnych i gospodarskich najchętniej zajmują zaciszne miejsca w piwnicach, pod podłogami oraz w kanałach i urządzeniach kanalizacyjnych. Nory poszczególnych osobników są połączone korytarzami. Na powierzchni wydeptane scieżki łączą otwory wylotowe nor. Przed otworami nor nie spotyka się kopczyków ziemi. W zimę pod śniegiem szczury nie budują tuneli, a warstwa sypkiego śniegu grubości 15 cm jest dla szczura przeszkodą nie do pokonania. Szczur może poruszać się jedynie po twardej powierzchni śniegu, wydeptując na niej ścieżki.
Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Szczur śniady (Rattus rattus)

Szczur śniady pochodzi z tropialnych lasów południowo-wschodniej Azji. Rozprzestrzeniony został po całym świecie przez człowieka za pomocą środków transportu. W Polsce szczur śniady występuję licznie w portach morskich. Zamieszkuje strychy, górne piętra budynków, spichrze, hale targowe, statki oraz piwnice, a nawet kanały w niektórych miastach. Ponieważ pochodzi z terenów zadrzewionych, doskonale wspina się po krzewach i drzewach. Jego stopy sa bardzo chwytne. Skacze na wysokość prawie 1 m, ale pływa gorzej niż szczur wędrowny. Szczur śniady jest mniejszy i smuklejszy od szczura wedrownego – ma dłuzsze od niego uszy, duże oczy i ogon. Uszy są cienkie i prawie pozbawione włosów. Pyszczek jest wyraźnie zaostrzony.

Mysz domowa (Mus musculus)

Jeden z najczęściej spotykanych szkodników w otoczeniu człowieka. Długość osobnika dorosłego może sięgać 20cm (wraz z ogonem). Charakteryzuje się smukłą budowa ciała, zaostrzonym pyskiem i wasami. Ogon pokryty pierścieniowatymi łuskami, słabo owłosiony, cienkie i dość długie uszy. W pomieszczeniach zamieszkiwanych przez myszy można wyczuć charakterystyczny “mysi” zapach oraz ślady odchodów. Mysz żyje stadnie, tworząc gniazda. Aktywny tryb życia prowadzi głównie nocą.
Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Mysz polna (Apodemus agrarius)

Zamieszkuje łąki, pola, skraje lasów, zarośla przydrożne, parki i ogrody na obszarze od środkowej Europy do Japonii i Korei. W Polsce jest pospolita w prawie całym kraju z wyjatkiem Podhala i Tatr. Populacja myszy ulega znacznym wahaniom.Jest to mysz aktywna przez całą dobę i częściej żeruje w dzień niż inne spokrewnione z nią gatunki. Słabo skacze i słabo się wspina. Żyje w płytkich i słabo rozgałęzionych norach, które same kopie. Na okres zimy przenosi się do stogów zboża, stodół, a także kopców ziemniaków i buraków. Może wtedy wyrzadzić w nich duże szkody.

Kret europejski (Talpa europaea)

Zamieszkuje łąki i pola Europy i Azji Środkowej. W Polsce jest objęty ochroną gatunkową częściową. Silne, łopatowate łapy z mocnymi zagiętymi do tyłu pazurami są przystosowane do kopania podziemnych tuneli. Szczególnie silne i duże sa łapy przednie o zredukowanych kościach przedramienia. Odżywia się dżdżownicami, larwami owadów i drobnymi kręgowcami, które lokalizuje dzięki czułemu słuchowi oraz włosom czuciowym na pysku i ogonie. Krety usypują kopczyki “czubate”, a wydrążone przez nie tunele mają większa wysokość niz szerokość.

Rozpoznaj szkodnika
Rozpoznaj szkodnika

Nornica (Myodes glareolus)

Gatunek gryzonia z licznie reprezentowanej w Polsce rodziny chomikowatych. Długość tułowia do 10 cm, ogona do 5 cm, ciężar ciała ponad 30 g. Oczy duże, pyszczek lekko zaostrzony z wasami, uszy duże, szerokie, zokraglone, cienkie. Prowadzi nocny tryb życia, ale wychodzi równiez za dnia w poszukiwaniu pokarmu. Należy do gatunku osiadłego. Podziemne korytarze z kryjówkami wykonuje w bezposredniej bliskości pożywienia i kopców, zwykle pod drzewami ora leżącymi pniami drzew (możliwość bezpiecznego i szybkiego schronienia się w razie niebezpieczeństwa).

Close Menu